« HOME

Categoriën

 

Het Buigen van Hout Voor Uw Boot

Een boot heeft haast per definitie een taps toelopende vorm. Bij hele mooie houten boten gaat het commentaar vaak over de fraaie rondingen van de romp. Hout is per definitie eigenlijk recht. Dus als je een hele mooie houten boot wilt bouwen is er een probleem. Recht hout tegenover ronde vormen.

De boten die je van de tekeningen van Morten Olesen kunt maken worden bijna allemaal van multiplex en epoxy gemaakt. Multiplex heeft de prettige eigenschap dat langere stukken (de tot één stuk verlijmde gangen) tot een dikte van een millimeter of 10 zonder verdere bewerking goed te buigen zijn. Ook – niet te dik – massief hout is wel te buigen zonder stomen als het stuk maar lang genoeg is en het hout niet te hard.

Lang hout voorbuigen
Waar ik met name even bij stil wil staan zijn de langere stukken multiplex of massief hout – zoals schuurlijsten – die je in principe zonder allerlei kunstgrepen kunt buigen. Zeker als het om een rompvorm gaat, waar doorgaans niet al te scherpe hoeken in voorkomen, kun je deze lange stukken gewoon buigen en vastzetten.

Echter … door het hout te buigen doe je de structuur van het hout in zekere zin geweld aan. Het buigen van een recht stuk hout tijdens de bouw van de boot kan veel energie kosten. Het hout wil immers steeds weer terug naar de oorspronkelijke vorm. Er komt dus nogal wat kracht aan te pas.

Een goede methode om dit probleem te verminderen – en het hout bovendien wat minder geweld aan te doen – is het voor te buigen. Neem een multiplex gang of een massief grenen schuurlijst en leg de uiteinden op een verhoging. Dit kan van alles zijn varierend van een stoel tot een stapel stenen. Zet in het midden van het hout zoveel gewicht dat het door gaat buigen. Laat het vervolgens een week met rust. Wel kun je af en toe wat gewicht bijplaatsen (of de uiteinden wat omhoog brengen) om de buiging groter te maken.

Door het hout even met rust te laten geef je de vezels de gelegenheid zich te zetten. Zeg maar zich aan passen aan een nieuwe situatie. Als je het hout na een week gaat verwerken zul je zien dat het zich veel makkelijker in de vorm laat buigen die nodig is om de romp van de boot te maken.

Een aardige methode voor het voorbuigen van een massief grenen schuurlijst die ik gezien heb is de volgende . Betrokkene had een wand van een schuur die bestond uit houten planken. Hij sloeg hier een serie spijkers in waartussen hij de schuurlijst in gebogen vorm kon vastzetten. Geholpen door de hogere nachtluchtvochtigheid buiten, nam het hout na verloop van een week keurig de gewenste vorm aan. Het met lijmtangen strak tegen de romp aanzetten van de schuurlijst was nu een eitje.

Een method voor het voorbuigen van een lang stuk hout voor uw boot

Schroef een aantal blokjes op een houten plaat in de gewenste vorm en klem het hout hiertussen.

Bovenstaande methode van het schroeven van blokjes op een plaat hout voorkomt dat u spijkers in uw muur moet slaan.

Kort hout buigen
Kortere stukken hout, of het nu multiplex is of massief, zijn moeilijk zomaar te buigen zonder het risico van breuk.

Om een kort stuk massief hout te kunnen buigen moet je het stomen. Leen of huur een behangstomer of maak zelf een constructie waarmee stoom van kokend water gegenereerd kan worden. Sluit de slang waardoor de stoom ontsnapt aan op een stuk pvc rioolbuis dat je aan één kant van een prop voorziet met de aansluiting voor de slang. Aan de andere kant zet je een prop met een kleine opening waaruit de stoom kan ontsnappen. In onderstaand voorbeeld wordt een PVC buis gebruikt. Vaak wordt hiervoor een stoomkist gebruikt. Een vierkante langwerpige houten doos met een klepje aan het uiteinde.

Een methode om hout te stomen met behulp van een PVC rioolbuis.

Dit is een voorbeeld van hoe u uw eigen stoomapparaat kunt maken voor het buigen van hout voor uw boot.

Hout erin en een tijdje laten stomen (ca een half uur voor een dunne lat tot enkele uren voor dikker hout). Hout er snel uit en buigen over een van tevoren gemaakte mal of over de spanten of frames. Het werkt het prettigst  als u het te buigen hout direct in een opening kunt steken waar het zichzelf vastklemt als u gaat buigen. Verder vastzetten met (veel) lijmtangen en laten afkoelen. Dit klinkt eenvoudig maar is toch best veel arbeidsintensief.

Omdat gebogen hout altijd de neiging heeft iets terug te veren kan het geen kwaad de ronding van de mal iets kleiner te maken dan de gewenste ronding. Tenzij je het hout meteen in de scheepshuid verwerkt natuurlijk.

Let er wel altijd op dat je goed hout selecteert. Dus zonder draaiïngen, met vezels die netjes in de lengterichting lopen en vooral zonder noesten.

Gebogen multiplex
Een buiging in een kort stuk multiplex maak je bij voorkeur door een aantal dunne stukken triplex over een mal te buigen en met elkaar te verlijmen. Lijmtangen er op laten uitharden en naderhand het werkstuk goed schuren en glad maken.

Een kort stuk gebogen multiplex kun je opbouwen uit dunne stroken die je verlijmd.

Een kort stuk gebogen multiplex kun je maken door dunne stroken multiplex te verlijmen en op een MDF mal vast te zetten met lijmtangen.

Dezelfde methode is overigens ook goed bruikbaar voor latjes van massief hout.

Geef een reactie

 
 ?> 
Better Tag Cloud
[nktagcloud]